W jakim stopniu decyzje Rady Polityki Pieniężnej i wysokość stóp procentowych Narodowego Banku Polskiego decydują o zawartości naszych portfeli, wysokości oprocentowania kredytów i lokat w bankach komercyjnych?
Stopy procentowe są czynnikami o dużym znaczeniu dla kształtowania się cen podstawowych produktów bankowych, co z kolei przekłada się na poziom inwestycji w gospodarce. Obniżanie przez bank centralny podstawowych stóp procentowych określane jest jako tzw. ekspansywna polityka finansowa. Wynikiem tych działań jest wzrost płynności finansowej banków komercyjnych oraz spadek stóp na rynku międzybankowym. W efekcie wzrasta podaż kredytów dla przedsiębiorstw i gospodarstw domowych, przy równoczesnym spadku ich oprocentowania. W obliczu takiej sytuacji zwykle następuje wzrost zainteresowania kredytami (nastąpiło obniżenie kosztów ich finansowania), co powoduje wzrost poziomu inwestycji. W gospodarce rynkowej właśnie o to chodzi - od skali i dynamiki inwestycyjnej uzależniona jest perspektywa i tempo rozwoju gospodarczego. Jeżeli natomiast polityka finansowa banku centralnego jest bardziej restrykcyjna, czyli polega na podwyższaniu podstawowych stóp procentowych, wówczas może prowadzić to do wstrzymania czy nawet do zaniechania inwestowania przez podmioty gospodarcze. Wyższe stopy procentowe to wzrost kosztów pozyskania pieniądza oznaczający niekiedy konieczność wykorzystywania środków własnych (o ile takimi się dysponuje, rzecz jasna). Wzrost oprocentowania kredytów może zatem powodować zmniejszanie się oczekiwanego zysku przedsiębiorstwa, rosnące koszty uzyskania przychodów czy obniżenie płynności finansowej (zwłaszcza przedsiębiorstw państwowych). Następstwem powyższego może być obniżony poziom rentowności podmiotów gospodarczych (szczególnie tych małych i średnich) i ograniczenie możliwości ich rozwoju. Dobrym przykładem jest sektor budownictwa mieszkaniowego, na który zmiany stóp procentowych mają ogromny wpływ. Branża ta wymaga finansowania długoterminowego (kredyty) i znacznych początkowych nakładów inwestycyjnych, czyniąc odsetki od kapitału niezwykle istotnym składnikiem kosztów.